Openluchtschool, Breda - Nederland

Cases

Langdurig zieke kinderen leren en spelen bij de Openluchtschool in Breda

De Openluchtschool (OLS) Breda is een van de grootste scholen voor Langdurig Zieke Kinderen (LZK-scholen) in Nederland. Samen met zijn team begeleidt directeur Jules van der Horst meer dan 160 kinderen uit de gehele regio met uiteenlopende chronische aandoeningen, zoals astma en epilepsie. Maar de school biedt ook plaats aan jonge kankerpatiëntjes en eigenlijk aan alle langdurig lichamelijk zieke kinderen die niet op reguliere scholen terechtkunnen. Een bijzondere plek om te leren en te spelen dus. Maar als het om kinderspel gaat, is de Openluchtschool volgens Van der Horst in veel opzichten een heel normale school.

'Normaal' spelen

"Chronisch zieke kinderen spelen in wezen niet anders dan andere kinderen, en daarom zijn onze speelplekken eigenlijk heel gewoon. Sterker nog, het is juist belangrijk dat we ze zo normaal mogelijk laten spelen, zodat ze zich net als andere kinderen ontwikkelen. Maar je moet je voorstellen dat er ook kinderen bij zijn die nooit hebben geleerd om met andere kinderen samen te spelen omdat ze in het ziekenhuis alleen te maken hadden met volwassenen. Sommige van onze kinderen hebben nog nooit buiten gespeeld. Er is dus veel begeleiding nodig, maar die speelt zich vooral achter de schermen af. Op de speelplekken zelf wordt vooral plezier gemaakt."

Masterplan in samenwerking met het KOMPAN Play Institute

Spelen is voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van chronisch zieke kinderen nog belangrijker dan voor hun gezonde leeftijdsgenootjes. Van der Horst beschikte echter nooit over de financiële middelen om een ideale speelplek te creëren. Totdat de stichting 'Het Zieke Kind in Beweging' in 1996 alle LZK-scholen in Nederland adopteerde. Dat leidde tot een masterplan waarin Kompan op de OLS Breda een unieke speelvisie met een zorgvuldig uitgewerkt inrichtingsplan ontwikkelde. In dit plan staan volgens Van der Horst de behoeften van de kinderen centraal. "Ze hebben heel goed gekeken naar de manier waarop de kinderen spelen, vraaggesprekken gehouden en veel tekeningen gemaakt. Uiteindelijk heeft dat geleid tot een inrichtingsplan met verschillende 'speelkamers' waar alle kinderen hun eigen plek kunnen vinden. Op basis van dit plan heeft Kompan voor alle LZK-scholen een boek gemaakt, en met de financiële steun van allerlei sponsoren, zoals de Stichting Kinderpostzegels, hebben alle scholen stap voor stap een nieuwe speelaccommodatie gekregen.

Een plek voor iedereen

Voor de Openluchtschool Breda bestond het masterplan uit een sportveld, een centrale speelplaats en verschillende speelplekken rondom het schoolgebouw en op het terrein. Op de speelplekken staan onder meer toestellen uit de Kompan Galaxy- en Nature-serie. Volgens Van der Horst is de opzet heel logisch: "De kleintjes spelen iets dichter bij de school, en naarmate de speelplekken verder van het gebouw of tussen de bomen liggen, wordt het spel avontuurlijker. Daar vind je vooral de oudere kinderen. Maar het leuke is natuurlijk dat ze hun eigen weg kunnen zoeken. Je kunt hier van alles: kruipen, rennen, klimmen, glijden, hutten bouwen, voetballen en ga zo maar door. Het terrein biedt voor elk wat wils". Daarmee bedoelt Van der Horst trouwens niet alleen zijn eigen leerlingen, want ook buiten schooltijd is het schoolplein toegankelijk voor alle kinderen uit de buurt.

Spelenderwijs ontwikkelen

Masterplan of niet, op het eerste gezicht lijkt het schoolplein van de Openluchtschool op dat van een heel gewone school. En dat is precies hoe Van der Horst het graag ziet. "We zijn een speciale school, maar alles ziet er zo normaal mogelijk uit. Veel van onze leerlingen hebben al genoeg ziekenhuizen van binnen gezien. Trouwens, de ouders vinden het ook fijn om hun kind in een leuke, niet-medische omgeving bezig te zien. En dat is precies waar het hier om draait: kinderen helpen om zich op een normale manier te ontwikkelen."

  

Wat & waar
Locatie: Breda, Nederland